Category Archives: Yoruba related News

Yoruba related news…

Ọdún wọlé dé, ẹ ṣọ́ra fún ewu àfọwọ́fà ti ọti àmu párà lè fà – End of Year Celebration is here, beware of attracted danger caused

Ẹ kú àsikò yi o.  Bawo ni ipalẹ̀mọ́ ọdún Kérésìmesì àti ọdún titun?

Ni àsikò ọdún, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ma nfi oúnjẹ  àjẹ jù àti ọti à mu para yọ ayọ̀ ọdún.  Ni òtitọ́, ará ilú nké pé kò si owó àti ọ̀wọ́n ọjà, nitori eyi ayé àjẹ jù le ma si, ṣùgbọ́n bi ẹlòmíràn kò ni owó, á gba àwin ọti pé àwọn fẹ́ fi pa irònú rẹ́.  Àwọn miran nlo egbò igi olóró ti á gbọ́ wi pé ó ti wọ́pọ̀ ni orilẹ̀ èdè Nigeria pàtàki laarin àwọn ọ̀dọ́.  À fọwọ́ fà ni gbogbo eyi.

Kò si iyàtọ̀ laarin ọlọ́tí pẹ̀lú ẹni ti ó mu egbò igi olóró àti wèrè, nitori ihùwà ọlọ́ti àti ẹni lo oògùn olóró kò yàtọ̀ si ti wèrè bi wọn bá ti yó.  Bi ẹni ti ó mu àmu para àti ẹni lo egbò igi olóró bá wa ọkọ̀, àkóbá ni fún àwọn awakọ̀ yoku àti àwọn arin nà yoku.

Ki ọdún titun lè bá wa láyọ̀, ikilọ ni àsikò yi ni wi pé “Ki ẹni bá mú ọti tàbi ẹni tó lo egbò igi olóró ma ṣe wa ọkọ̀”.

ENGLISH TRANSLATION Continue reading

Share

Ariwo Nigeria lóri èsi Idibo ni Amẹ́rikà: Nigerian’s noise on American Election Result

Èsi ibò ti wọn di ni ilú Amẹ́rikà ni oṣù kọkànlá, ọjọ́ kẹjọ jade ni òru ọjọ́ kẹjọ mọ́jú ọjọ́ kẹsan ọdún Ẹgbàálémẹ́rindinlógún.   Àwọn mẹta ti ó gbé àpóti ibò fún ipò olóri òṣèlú ni, Hillary Clinton, obinrin àkọ́kọ́ lati dé irú ipò bẹ́ ẹ̀ fún ẹgbẹ́ (Democrat), Donald J. Trump, Oniṣòwò nlá ti kò ṣe iṣẹ́ Ìjọba kankan ri fún ẹgbẹ́ (Republican) àti Gary Johnson fún ẹgbẹ́ kẹta (Libertarian).

Èsi ibò yi ya gbogbo àgbáyé lẹ́nu nitori àwọn ọ̀rọ̀ ti Donald Trump (Olóri ẹgbẹ́ GOP)  ti sọ siwájú nigbati ti ó polongo lati dé ipò.  Àwọn ọ̀rọ̀ iko rira wọnyi lòdi si àwọn obinrin, ẹ̀yà miran ti ó yàtọ̀ si ẹ̀yà rẹ, àlejò, ẹlẹ́sin Mùsùlùmi àti bẹ́ ẹ̀ bẹ́ ẹ̀ lọ.  Owe Yoruba so wipe “Bi Ẹlẹ́bọ kò bá peni, Àṣefín kò yẹni”.   Donald Trump ò ka gbogbo ilẹ̀ Aláwọ̀dúdú si nkankan tàbi dárúkọ Nigeria.  Ọ̀pọ̀lọpọ̀ rò wi pé nitori Amẹ́rikà ti nṣe Òṣèlú ti wa ntiwa fún igbalélógòji ọdún, ẹni ti wọn yio yan si irú ipò yi á ni iwà àkójọ àti ẹ̀mi àkóso si onírúurú àwọn enia ti ó wà ni gbogbo àgbáyé.

Ariwo Nigeria lóri èsi Idibo ni Amẹ́rikà: Nigerian Media's frenzy on US Election.

Ariwo Nigeria lóri èsi Idibo ni Amẹ́rikà: Nigerian Media’s frenzy on US Election.

Òwe Yorùbá ni “Bi èniyàn bá ni kò si irú òhun, àwọn ọlọ́gbọ́n a máa wòye”.  Lati igbà ti iròyin ibo ti jade pé Donald J. Trump ló wọlé, gẹ́gẹ́ bi wọn ti nṣe é, àwọn Olóri ilú àgbáyé ló kọ iwé tàbi pè lati ki ku ori ire.  Ó ṣe ni laanu wi pé, àwọn tó wà ni ilé aṣòfin Nigeria,  àti oriṣiriṣi àwọn Òṣèlú kékeré yókù lo nkọ iwé.  Gbogbo ìròyìn lati Nigeria kò ri ọ̀rọ̀ àti ìṣò̀ro ti ó dojú kọ ilú ti wọn sọ mọ, ju ọ̀rọ̀ èsi ibò ni Amẹ́rikà.  Eyi kò fi ọgbọ́n han nitori ìyà ti ó njẹ ará ilú Nigeria kọjá ki wọn ma sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Olóri Òṣèlú Nigeria, Muhammadu Buhari lati ṣe àyipadà kúrò ni iwà ibàjẹ́ ti ó ba ilú jẹ, ki ilú lè tòrò, ki ó si lè pèsè oúnjẹ àti ohun amáyédẹrùn fún ará ilú.

ENGLISH TRANSLATION Continue reading

Share

Muhammad Ali – Ọ̀gá pátápátá Afẹ̀ṣẹ́ kù bi Òjò àwọn Akànṣẹ́ Relé: “The Greatest Boxer” – Muhammad Ali has gone home

Worshipers and well-wishers take photographs as the casket with the body of the late boxing champion Muhammad Ali is brought for his jenazah, …

Ìròyìn ikú Muhammad Ali ọmọ ọdún mẹ́rinlélaadọrin kàn ni oṣù kẹfa, ọjọ́ kẹta, ọdún Ẹgbàálémẹ́rìndínlógún.  Bi ó ti ẹ jẹ wi pé, Ali ti wà lóri àisàn fún bi ọgbọ̀n ọdún, inú ọmọdé àti àgbà ni àgbáyé ṣe ìdárò nigbati wọn gbọ ìròyìn ikú rẹ.

Ki ṣe iṣẹ́ akànṣẹ́ nikan ni Muhammad Ali dúró fún, ó dúró fún ohun ti ó gbàgbọ́ lai bẹ̀rù.  Ni bi ọdún marun-dinlọgọta sẹhin, nigbati Aláwọ-funfun ṣe òfin lati ya Aláwọ̀-dúdú si ọ̀tọ̀, pé wọn kò lè lo ohun amáyédẹrùn (bi ọkọ̀ wi wọ̀ pọ̀, ilé oúnjẹ, ilé ìgbọ̀nsẹ̀ àti bẹ́ ẹ̀ b ẹ́ ẹ̀  lọ)  ti wọn pèsè fún ará ilú pẹ̀lú Aláwọ-funfun, Muhammad Ali kò pa ẹnu mọ lati dẹbi fún irú òfin àti iwà burúkú yi.  Ó kọ̀ lati lọ jagun (Vietnam), ti kò gbàgbọ́ nitori ó gbàgbọ́ pé alafia dára ju ogun lọ.  Muhammad Ali yi orúkọ ẹrú “Cacius Clay’’àti ẹ̀sìn padà lati kọ ẹ̀hin si iwà burúkú ti Aláwọ-funfun hù si enia rẹ.

Muhammad Ali mú adùn wọ iṣẹ́ akànṣẹ́, ó fi ọlà rẹ ṣe àánú fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ aláìní, ó si jẹ àwòkọ̀ṣe fún àwọn ọ̀dọ́ pàtàki Aláwọ̀-dúdú ti ó fi hà̀n pé ‘kò si ohun ti kò ṣe é ṣe, bi enia bá fi ọkàn si’.  Eleyi jẹ ki èrò fẹ́ràn rẹ púpọ̀.

Muhammad Ali and Joe Frazier – The Thrilla In Manila

Àwọn Olóri Ilú àti Ẹlẹ́sin ni oriṣiriṣi ati gbogbo àgbáyé ṣe ìdárò Muhammad Ali bi wọn ti ṣe ẹ̀yẹ ikẹhin tó yẹ fún Ọba, ni ibi ìtẹ́ ìsìnkú ni oṣù kẹfa, ọjọ́ kẹwa, ọdún Ẹgbàálémẹ́rìndínlógún.  Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọmọ, ọmọ-ọmọ, Ìyàwó, ẹbi àti ará ló gbẹ̀hin rẹ.  Sùn re o.

 

 

ENGLISH TRANSLATION Continue reading

Share

“Òṣèlú Nigeria, Ẹ Jọ̀wọ́, Ẹ Má Pe Ajá ni Ọ̀bọ fún Ará Ìlú” – “Pleading with the Nigerian Politicians to stop calling a dog, a monkey for the people”

Lati bi ogójì ọdún sẹhin, Epo-rọ̀bi nikan ni okùn ọrọ̀ ajé orilẹ̀ èdè Nigeria, ó si ti pa owó ribiribi wọlé fún ilú.  Nigbati Epo-rọ̀bi bẹ̀rẹ̀ si pa owó wọlé, ará ilú kọ iṣẹ́ àgbẹ̀ àti àwọn ohun ti ilú nṣe silẹ̀ fún ifẹ́ ọjà òkèrè.  Àsikò Epo-rọ̀bi ni ilú fi irẹsi òkèrè dipò oriṣiriṣi oúnjẹ ilẹ̀ wa.  Ki ṣe eyi nikan, Ìjọba Ológun àti Òṣèlú bẹ̀rẹ̀ iwà ibàjẹ́ nipa ki kó owó ti ó yẹ ki wọn fi tún ilú ṣe jẹ.  Wọn ò kó owó àbẹ̀tẹ́lẹ̀ yi dúró ni ilú, wọn nko lọ si Òkè-Òkun, eyi ló ba iná mọ̀nàmọ́ná, ilé-ìwòsàn, ilé-iwé, ọ̀nà, omi mi-mun àti ohun amáyédẹrùn yoku jẹ́.

Lẹhin ti àwọn Ìjọba Ológun àti Òṣèlú fi ipò wọn ba ilú jẹ́ tán, bi ori bá fọ́ wọn, wọn á gba ọ̀nà Òkè-Òkun lọ fún ìtọ́jú, dipò ki wọn tú ile-iwé ṣe, wọn a fi owó ti wọn ji pamọ́ rán ọmọ lọ si Òkè-Òkun fún ẹ̀kọ́ ti ó yè kooro.  Wọn a fi owó àbẹ̀tẹ́lẹ́ ra ilé nla si Òkè-Òkun, oúnjẹ àti èso ilú kò dùn lẹnu olówó, aṣọ àti ohun ti ará ilú nṣe kò dára tó, ọjà Òkè-Òkun nikan ni wọn lè fi yangàn.

Lai pẹ yi, àwọn Òṣèlú bẹ̀rẹ̀ si polongo pé “ki ará́ ilu ra ọja ilú, ki Naira (owo Nigeria) lè gòkè”.  Ki i ṣe ìyànjú burúkú ni eyi ṣùgbọ́n, “ọ̀rọ̀ kò dùn lẹ́nu olè”,  kì í ṣe lati ẹnu àwọn Òṣèlú ti ẹnu wọn ti fẹ si ọjà òkèrè nitori wọn ti kó owó ilú pamọ́ si àwọn ilú Òkè-Òkun.  Bi a bá ṣe akiyesi, ki àṣiri tó tú ni àsikò Ìjọba tuntun (Buhari/Òṣinbàjò), àwọn ti ilé-iṣẹ́ Agbógun ti ìwà ìbàjẹ́ tọka tàbi mú pé ó kó owó ilú jẹ jù̀, kò wọ aṣọ Òkè-Òkun.  Ó san ki wọn wọ aṣọ Òkè-Òkun, ju ki wọn kó owó rẹpẹtẹ ti wọn ji kó lọ si Òkè-Òkun.

Díẹ̀ ninú àwọn Òṣèlú ti Ilé Iṣẹ́ Agbógun ti Ìwà Ìbàjẹ́ fi ẹ̀sùn kàn: Some of the Politicians facing corrupt charges by Economic and Financial Crimes Commission (EFCC)

Ẹ̀bẹ̀ la bẹ̀ “Òṣèlú Nigeria” ki wọn ma pe Ajá l’Ọbọ fún ará ilú, ki wọn kó owó ilú ti wọn ji pamọ́ si Òkè-Òkun padà, ki wọn si fi àpẹrẹ rere silẹ̀ fún ará ilú nipa àyipadà kúrò ni iwà ojúkòkòrò àti olè ti wọn nfi ipò jà dúró.  Àyipadà Òṣèlú kúrò ninú iwà burúkú ni ó lè mú ki owó ilú (Naira) kògè.

ENGLISH TRANSLATION Continue reading

Share

“Olóyè Hannah Ìdòwú Dideolú Awólọ́wọ̀, Iyalode Rẹ́mọ, Yèyé Oòduà relé pẹ̀lú ijó àti ayọ̀” – “Chief (Mrs) Hannah Idowu Dideolu Awolowo, Remo Women Leader, Mother of Oodua departed with pomp and pageantry”

A bi Olóògbé, Olóyè Hannah Ìdòwú Dideolú ni ọjọ́ karundinlọ́gbọ̀n, oṣù kọkanla, ọdún Ẹ̀dẹ́ẹ́gbãlemẹ̃dógún, ó ṣe igbéyàwó pẹ̀lú Olóògbé Olóyè Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ àgbà Òṣèlú ni ọjọ́ kẹrindinlọ́gbọ̀n, oṣù kejila, Ẹ̀dẹ́ẹ́gbãlemẹ̃tadinlọ́gbọ̀n, o jade láyé nigbati ó kú bi oṣú meji ó lé di ẹ ki ó pé ọgọrun ọdún.Image result for h i d awolowo burial

“Lẹhin ọkùnrin tàbi obinrin (ni ayé òde òni) ti ó bá ṣe ori-ire, obinrin tàbi ọkunrin rere wa lẹhin tabi ẹ̀gbẹ rẹ”.  Òwe yi ni a lè fi ṣe àpẹrẹ iṣẹ́ ribiribi ti Olóògbé, Olóyè Hannah Ìdòwú Dideolú ṣe fún Olóògbé Olóyè Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀, ògúná gbongbo Òṣèlú ni ilẹ̀ Yorùbá àti fún orilẹ̀ èdè Nigeria.  Nigbati Bàbá mba iṣẹ́ oselu kiri gbogbo àgbáyé, Iyá ló di ilé mú, ti ọkàn Olóògbé Olóyè Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ fi balẹ̀ lati le fi ipò Olóri Òsèlú ṣe iṣẹ́ ribiribi ti ó ṣe.  Titi di ọjọ́ ikú ọkọ rẹ ni ọdún mejidinlọ́gbọ̀n sẹhin, lẹhin igbéyàwó àádọ́ta ọdún, ó ṣe àti lẹhin fún ọkọ rẹ titi di ọjọ́ alẹ́, eyi jẹ àpẹrẹ rere fún gbogbo obinrin.

Ẹbi àti ará ti bẹ̀rẹ̀ si palẹ̀mọ́ fún ọjọ́ ibi ọgọrun fún Olóògbé, Olóyè Hannah Ìdòwú Dideolú nigbati iròyin ikú rẹ jade pé iyá sùn ni ọjọ kọkàndinlógún, oṣú kẹsan ọdún Ẹgbàálemẹ̃dógún.  Ipalẹ̀mọ́ ìsìnku bẹ̀rẹ lati ṣe àṣeyẹ ikẹhin fún olóògbé dipò ayẹyẹ ọjọ́ ọgọrun ibi. 

Olóri Òṣèlú Nigeria Muhammadu Buhari pẹ̀lú àwọn àgbà Òsèlú, àwọn Ọba àti  Ìjòyè, ọmọdé àti àgbà ilú dara pọ̀ pẹ̀lú ẹbi àti àwọn ọmọ Olóògbé lati ṣe ẹ̀yẹ ikẹhin fún Olóògbé, Olóyè Hannah Ìdòwú Dideolú Awólọ́wọ̀ ni ọjọ́ karùndinlọ́gbọ̀n, oṣù kọkanla ọdún Ẹgbàálemẹ̃dógún.

Sùn re o, ó digbà, o di gbóṣe.

ENGLISH TRANSLATION Continue reading

Share

Ọọ̀ni Ilé Ifẹ̀, Ọba Okùnadé Alade Sijúwadé, Olúbùṣe Keji Wàjà – The Ooni of Ife, King Okunade Alade Sijuwade has joined his Ancestors

Olóògbé Ọba Sijúwadé Olúbùṣe Keji - Late King Sijuwade, Olubuse II.

Olóògbé Ọba Sijúwadé Olúbùṣe Keji – Late King Sijuwade, Olubuse II.

Ni ọjọ Kejidinlọ́gbọ̀n, oṣù Keje, ọdún Ẹgbãlemẹ͂dógún, iroyin jade ninú àwọn iwé-iroyin àti ori ayélujára pé Ọba Okunade Sijuwade, Olúbùṣe Keji, pa ipò da ni Ilú Ọba.  Àwọn Olóyè Ilé-Ifẹ̀ sẹ́ ọ̀rọ̀ ikú Ọba yi, nitori ni ayé àtijọ́, àwọn àgbà Oyè ló ni àṣẹ lati tú ọ̀fọ̀ pé Ọba wàjà fún ará ilú, nitori gẹ́gẹ́ bi àṣà Yorùbá Ọba ki kú.  Àwọn àgbà Oyè tú ọ̀fọ̀ ni iwá́jú Gómìnà Rauf Arégbẹ́ṣọlá ti ipinlẹ̀ Ọ̀ṣun, ni Ọjọ́rú, ọjọ́ kejila oṣù kẹjọ ọdún Ẹgbãlemẹ͂dógún. Ni ayé òde òni kò si àṣiri mọ, àṣà yi ti yi padà nitori, ni àtijọ́, Ọba ki kú si àjò, bẹni kò si iwé-iroyin àti ẹ̀rọ ayélujára.

Ilé Ifẹ̀ jẹ́ ilú pàtàki ni ilẹ̀ Yorùbá nitori itàn sọ wi pé ibẹ̀ ni orisun Yorùbá pẹ̀lú Bàbá nla Yorùbá “Oduduwa” ti ó tẹ ibẹ̀ dó.   Okùnadé Alade Sijúwadé, Olúbùṣe Keji, gun ori oyè Ọọni Ifẹ̀ nigbati ó pé aadọta ọdún, ó lo ọdún mẹ͂dógóji ni ipò Ọọni Ifẹ̀.  Ohun ni aadọta Ọba Ilé Ifẹ̀.

Ìsìnkú Ọba Sijúwadé bẹ̀rẹ̀ ni ọjọ́ Ẹti, ọjọ́ kẹrinla, oṣù Kẹjọ, ọdún Ẹgbãlemẹ̃dógún.  Lẹhin ìsìnkú, ìséde ọlọ́jọ́ meje yio bẹ̀rẹ̀ ni Ilé-Ifẹ̀ àti agbègbè rẹ lati agogo mẹrin ìrọ̀lẹ́. Ki Èdùmàrè gba olóògbé Ọba Sijúwadé si afẹ́fẹ́ rere.

ENGLISH TRANSLATION Continue reading

Share

“Oníkùn ló mọ ìkà” – Dylann Roof wọnú Ìjọ Aláwọ̀dúdú pa eniyan mẹsan lai ṣẹ: “Only one knows what is going on within” – Charleston Church Massacre

Ilé Ìjọ́sìn jẹ ibi ti kò yẹ kó kọ ẹnikẹni, nitori eyi, onírú́urú eniyan ló npe jọ fún ẹ̀sìn ṣùgbọ́n, itàn fi hàn pé, ilú àti agbègbè ti iṣẹ̀lẹ̀ burúkú yi ti wáyé, kò ri bẹ ẹ.  Ni ayé àtijọ́. Funfun kò gbà ki dúdú ba wọn pé jọ ni ilé Ìjọ́sìn kan na a.  Eleyi ló jẹ́ ki Aláwọ̀dúdú America kó ra jọ lati bẹ̀rẹ̀ ilé Ìjọ́sìn ti wọn.  Itàn tún fi hàn pé, ọjọ́ Ìsimi ló burú jù fún Aláwọ̀dúdú America nitori bi àwọn Aláwọ̀funfun miran ti nkúrò ni ilé Ìjọ́sìn ni wọn nwa Aláwọ̀dúdú ti wọn yio pa.

Ìjọ Aláwọ̀dúdú – Emmanuel African Methodist Church – Scene of the Massarce

Ọrọ igbàgbọ́ ni “Ìkúnlẹ̀ wá dọ́gba, ṣùgbọ́n ibere wá yàtọ̀”, eyi túmọ̀ si wi pé kò si ẹni tó lè mọ èrò inu ẹnikeji.  Ni irọlẹ, ọjọ́ kẹtàdìnlógún, oṣù kẹfa, ọdún Ẹgbãlemẹ̃dógún, àwọn bi mẹ́tàlá pé jọ si ilé Ìjọ́sìn Aláwọ̀dúdú lati kọ́ ẹ̀kọ́ Bibéli àti lati gbàdúrà, ọkùnrin Aláwọ̀funfun Dylann Roof, ọmọ ọdún mọ́kànlélógún, wọlé si ibi ipéjọ yi.  Gẹ́gẹ́ bi ìṣe Aláwọ̀dúdú, wọn ò kọ ẹnikẹ́ni ni ilé Ìjọ́sìn, wọn kò fura si nitori ó jẹ Aláwọ̀funfun, ó joko tó wákàtí kan laarin wọn kó tó bẹ̀rẹ̀ si yin ìbọn lati pa àwọn to ́péjọ.

Dylann Roof pa Aláwọ̀dúdú mẹsan lai ṣe, nitori ó korira Aláwọ̀dúdú.  Ó ṣe iṣẹ́ ibi yi tan, ó sá, ṣùgbọ́n ọwọ́ Ọlọpa ti ba a, ó si ti jẹ́wọ́ pé òhun ṣe nitori ki “Ogun lè bẹ́ silẹ̀ laarin Aláwọ̀funfun àti Aláwọ̀dúdú”.  Àwọn Ọlọpa ti fi ẹ̀sùn ipaniyan mẹsan kan.  Ìdájọ́ bẹ̀rẹ̀ ni ọjọ́ kọkàndinlógún, oṣù kẹfa, ọdún Ẹgbãlemẹ̃dógún.

Ki Ọlọrun tu gbogbo idilé àwọn mẹsan ti wọn gé ayé rẹ kúrú lai ṣe ninú, ki ó si fún wọn ni ìsimi ayérayé.

ENGLISH TRANSLATION Continue reading

Share

Ọmọba Kọ́lé Aládétóyìnbó gba Ọ̀pá Àṣẹ Ọba Àkúrẹ́ – Prince Kole Aladetoyinbo receives the Staff of Office as the King of Akure

Ọmọba Kọ́lé Aládétóyìnbó gba Ọ̀pá Àṣẹ Ọba Àkúrẹ́ - Deji of Akure received Staff of Office

Ọmọba Kọ́lé Aládétóyìnbó gba Ọ̀pá Àṣẹ Ọba Àkúrẹ́ – Deji of Akure received Staff of Office

Ni ọjọ́ kẹsan oṣù kẹfa, ọdún Ẹgbãlémẹ̃dógún, Olóri-Òṣèlú Gómìnà Olúṣẹ́gun Mimiko ti Ipinlẹ Ondo,   gbé Ọ̀pá Àṣẹ Ọba fún Ọmọba Kọ́lé Aládétóyìnbó lati di Déjì ilù Àkúrẹ́ kẹrindinlãdọta.

Lẹhin oṣù mejidinlógún ti Ọba Adebiyi Adeṣida pa ipò dà, Àkúrẹ́ kò ni Ọba, a fi Adelé Ọmọba Adétutù Adeṣida Ojei ti ó delé di igbà ti Ọba Kọ́lé Aládétóyìnbó gba Ọ̀pá Àṣẹ.  Bi ó ti ẹ je wi pé Ọba Adebiyi Adeṣida kò pẹ́ lóri oyè ju ọdún mẹta, igbà rẹ tu ilú Àkúrẹ́ lára.

Gẹ́gẹ́ bi ọmọ Àkúrẹ́ pàtàki, Ọ̀jọ̀gbọ́n Wumi Akintide ti kọ lóri iwé ìròyìn ori ayélujára, nipa “Àwọn idi lati yọ ayọ̀ Ọba tuntun, Déjì Àkúrẹ́ – Ọ̀dúndún Keji”, tọka si pé, ki ṣe àkọ́kọ́ ti wọn pe Ọmọba Kọ́lé Aládétóyìnbó wálé lati Òkè-òkun lati wa du ipò Ọba.  Eyi ṣẹlẹ̀ ni ọdún mẹwa sẹhin ni igbà ti Ọmọba Kọ́lé Aládétóyìnbó jẹ́ ikan ninú àwọn Ọmọba mẹ́tàlá lati idilé Òṣùpá ti oyè kan, ṣùgbọ́n ọ̀pọ̀ ninú àwọn Afọbajẹ ti gba àbẹ̀tẹ́lẹ̀, nitori eyi, wọn kò ṣe bi ó ṣe yẹ.  Wọn kọ́kọ́ yàn “Iléri” ẹni ti ó gbé owó rẹpẹtẹ silẹ̀ lai ṣe iwadi dájú pé Ọmọba ni, nigbati ilú kọ ẹni ti wọn yàn,  wọn pe Ọmọba Adépọ̀jù Adeṣina (ti won ro loye) lati Ilú-Ọba lati fi jẹ Ọba dipò Ọmọba Kọ́lé Aládétóyìnbó ti ipò Ọba tọ́ si.

Ọ̀rọ̀ Yorùbá ni “Ayé kò lè pa kádàrá dà, ṣùgbọ́n wọn lè fa ọwọ́ aago sẹhin”, lẹhin ọ́dun mẹwa, àwọn Afọbajẹ yan Ọmọba Kọ́lé Aládétóyìnbó laarin Ọmọba méjìlá lati idile Òṣùpá, ó si gba Ọ̀pá Àṣẹ ni wẹ́rẹ́.

Èdùmàrè á jẹ ki Adé ó pẹ́ lóri, ki bàtà á pẹ́ lẹ́sẹ̀, ki igbà Ọba Kọ́lé Aládétóyìnbó tú ilú Àkúrẹ́ lára”, Àṣẹ.

ENGLISH TRANSLATION Continue reading

Share

“Dúró ninú odò tó dé orókún, sunkún òùngbẹ”: Ọ̀wọ́n epo ọkọ̀ ní Nigeria – “Standing Knee deep in a River dying of thirst”: Fuel Scarcity in Nigeria

Ki i ṣe àkọ́kọ́ ti ọ̀wọ́n epo ọkọ̀ yio wáyé ni Nigeria, ṣùgbọ́n bi ijiyà ti ọ̀wọ́n epo ọkọ̀ kó bá ará ilú bá ti tán, Ìjọba àti ará ilú á gbàgbé ni wéré, wọn ki kọ́ ọgbọ́n lati ronú ohun ti wọn lè ṣe lati jẹ ki irú rẹ ma wáyé mọ.

Epo ọkọ̀ kò kọ́kọ́ wọ́n nigbati Olóri-ogun Abacha gba Ìjọba ni ọdún mejilélógún sẹhin, ṣùgbọ́n lati bi ogún ọdún, epo ọkọ̀ bẹ̀rẹ̀ si wọn ni ilé-epo nitori wọn kò tún ilé iṣẹ́ tó nṣe epo ọkọ̀ ṣe, àbẹ̀tẹ́lẹ̀ gbigbà àti iwà ibàjẹ́ pọ̀ fún àwọn ti o nkó epo ọkọ̀ wọlé lati Òkè-òkun àti ilé-epo.  Ijiyà yi pọ gidigidi, nitori ọ̀pọ̀ n sun ilé-epo fún ọ̀sẹ̀ kan nitori àti ri epo ọkọ̀ rà ni oye ti Ìjọba ni ki wọn ta a, ṣùgbọ́n ilé epo gbà lati ta epo fùn alarobọ̀ ju ọlọ́kọ̀ lọ.  Nigbati Olóri-ogun Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́ di Olóri-Òṣèlú, ti wọn ri ọ̀rọ̀ ọ̀wọ́n epo ọkọ̀ yanjú, ilú gbàgbé iyà yi.  Yàtọ̀ si ki àwọn Ọlọ́kọ̀ epo ọkọ̀ da iṣẹ́ silẹ̀, tàbi ki òṣiṣẹ́ ilé-epo rọ̀bì da iṣẹ́ silẹ̀, ọ̀wọ́n epo ti fẹ́ di ìgbàgbé, nitori irú eleyi ki pẹ́ ju ọjọ́ meji si mẹta lọ.

Ẹ ṣe iránti, ni oṣù kini ọdún kẹta sẹhin, nitori wọn fẹ fi owó kún epo ọkọ̀ lójú ẹ̀rọ, epo ọkọ̀ wọ́n, ṣùgbọ́n bi ilú fẹ́ bi ó kọ̀, Ìjọba Goodluck Ebele Jonathan fi owó kún epo ọkọ̀ lati Naira marunlelọgọta di Naira mẹtadinlọgọrun.  Ni àsìkò yi, gbogbo èrò bọ́ sita lati sọ tinú wọn pé kò si ohun ti ó yẹ ki wọn gbé epo rọ̀bi lati Nigeria lọ si Òkè-Òkun lati lọ sọ di epo ọkọ̀, ki wọn tún fi owó ko padà silé pẹ̀lú owó iyebiye nigbati wọn lè tún ilé-iṣẹ́ to nṣe epo ọkọ̀ ṣe àti lati kọ́ tuntun si.  Ìjọba ṣe ìlérí fún ará ilú pé àwọn yio lo owó ti wọn bá ri fi tún ohun amáyédẹrùn igbàlódé ṣe, wọn o si kọ àti tún ilé-iṣẹ́ ti o nsọ epo rọ̀bì di epo ọkọ̀ ṣe.  Ọdún mẹta ti kọjá, Ìjọba kò mú ìlérí yi ṣẹ nitori àbẹ̀tẹ́lẹ̀ gbigbà àti iwà ibàjẹ́.  Continue reading

Share

“Ṣàdúrà, ki nṣe Àmin, ijà ò si ni Ṣọ́ọ̀ṣì (ilé isin Onigbàgbọ́): Idibò ni Ìlú-Ọba” – “No fight over prayer and response in the Church: Election in the United Kingdom”

Idibò lati yan Olóri àti àwọn Òṣèlú wáyé ni ọjọ́ keje, oṣù karun, ọdún Ẹgbãlemẹ̃dógún lẹhin ọdún

Idibò ni Ìlú-Ọba - Election in the United Kingdom. Courtesy: @theyorubablog

Idibò ni Ìlú-Ọba – Polling Station.  Election in the United Kingdom. Courtesy: @theyorubablog

marun ti wọn ṣe ikan kọja.  Àsikò idibò kò dá iṣẹ́ dúró, kò si ijà tàbi ji àpóti ibò àti iwà burúkú miran ti ó nṣẹlẹ̀ ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilẹ̀ Aláwọ̀-dúdú

Gbogbo Olóri ẹgbẹ́ Òṣèlú meje ti ó jade, polongo pẹ̀lú ẹ̀bẹ̀ fún ibò ará ilú.  Wọn kan ilẹ̀kùn, wọn pin iwé lati ṣe àlàyé ohun ti wọn yio ṣe fún ilú.  Ẹni ti ó wà lori oyè, David Cameron ti ó ndu ipò rẹ padà, lọ lati ibẹ̀rẹ̀ dé òpin Ìlú-Ọba lati ṣe àlàyé ohun ti ẹgbẹ́ rẹ ṣe fún ilú àti eyi ti ó kù ti àwọn yio ṣe.  Àwọn Òṣèlú Ìlú-Ọba kò pin ìrẹsì àti owó lati ra ibò bi ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilẹ̀ Aláwọ̀-dúdu pàtàki ni orilẹ̀ èdè Nigeria.

Gẹ́gẹ́ bi òwe Yorùbá igbàlódé, “Ṣàdúrà, ki nṣe Àmin, ijà ò si ni Ṣọ́ọ̀ṣì”, àwọn Òṣèlú Ilu-Oba kò sọ idibò di ijà, ẹgbẹ́ kan kò rán jàndùkú si ọmọ ẹgbẹ́ keji, wọn ò ji àpóti ibò, wọn ò sọ ipò Òṣèlú di oyè idilè bi ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Òṣèlú ilẹ̀ Aláwọ̀-dúdu ti ó nlo ipò wọn lati mú àwọn èniyàn wọn lẹ́rú.  Bi ó bá di àsikò idibò, wọn a lo ẹ̀sin àti ẹ̀yà lati pin ará ilú dipò ki wọn sọ ohun ti wọn ṣe tàbi ohun ti wọn yio ṣe lati tú ilú ṣe pàtàki lati gba ilú lọwọ òkùnkùn àti àwọn olè ti ó nṣe Ìjọba.  Ó yẹ ki àwọn Òṣèlú ilẹ̀ Aláwọ̀-dúdu fi eyi kọ́gbọ́n.

ENGLISH TRANSLATION Continue reading

Share